کد خبر: ۴۰۲۲۴۱۹

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۴۰۰ - ۰۲:۰۵

یلدایی به بلندای فرهنگ ایرانی/ چله نشینی با داستان‌های شاهنامه کُردی

کرمانشاه مهد فرهنگ و تمدن و آداب و رسوم خاصی است که برای هر آیینی رسمی دارد و در این بین یلدا «شو چله» که گره خورده با فرهنگ کهن مردم این منطقه است و چله‌نشینی با داستان‌های شاهنامه کُردیش بخشی از فرهنگ مردمان این دیار را تشکیل می‌دهد.

به گزارش ایکنا از کرمانشاه، از گذشته تا امروز رسوم و آیین‌هایی در ایران اجرا می‌شود که هر یک مفاهیم خاص خود را دارد و شب یلدا یکی از این رسوم قدیمی است که تا امروز جایگاه ویژه‌ای در میان اقوام ایرانی به ویژه مردمان کُرد کرمانشاه داشته و بهانه‌ای برای جمع شدن خانواده در بلندترین شب سال که از آن در زبان کُردی با عنوان «شو چله» یاد می‌شود را فراهم کرده تا به انتظار طلوع آفتاب گرما بخش بنشینند و این چله‌نشینی با خواندن اشعار شاهنامه کُردی توأم می‌شود و محتوای غنی به آن می‌بخشد که نشان از فرهنگ کهن مردم این دیار با آداب و رسوم خاص خود دارد.

یزدانبخش کریمی، فعال فرهنگی کرمانشاهی ضمن توضیح درخصوص شاهنامه کُردی، اظهار کرد: شاهنامه کُردی مجموعه‌ای از شعر‌های رزمی به گویش هورامی از زبان گورانی است که گاهی در بین مردم مکتوب کردن و بازسرایی بخش‌هایی از آن به میرزا الماس‌خان کندوله‌ای نسبت داده شده است.

وی شاهنامه‌خوانی کُردی را از رسوم رایج مردمان کُرد کرمانشاه از گذشته‌های دور تاکنون دانست و افزود: یکی از آیین‌های چله‌نشینی «شو چله» در کرمانشاه و در بین مردمان کُرد این دیار شاهنامه‌خوانی کُردی است که مشتاقان و علاقه‌مندان بسیاری دارد.

کریمی با اشاره به دلایل علاقه‌مندی مردمان این دیار به شاهنامه‌خوانی، افزود: روحیه سلحشوری که در وجود مردمان این منطقه است آنان را به شاهنامه‌خوانی و داستان‌های شورانگیزش در شب بلند سال علاقه‌مند ساخته است.

این فعال فرهنگی کرمانشاهی تصریح کرد: در میان مردمان «ایل زنگنه» همواره از روزگاران گذشته تاکنون در بلندترین شب سال شاهنامه‌خوانی بهانه‌ای برای دورهمی بوده است، مرد و زن دل به نوای شاهنامه‌خوان می‌سپارند و داستان‌های شورانگیزش را در لحظه برای خود معنا می‌کنند.

وی با بیان اینکه رسومی همچون شاهنامه‌خوانی در برگزاری آیین‌های قدیمی همچون شب یلدا امری جذاب است، گفت: شاهنامه‌خوانی به ویژه شاهنامه‌خوانی به زبان کُردی از رسومی است که پیش از ابزار‌های سرگرم کننده امروزی، امری جذاب بوده که به سبک بزرگان ایل، طایفه و خانواده انجام شده و بزرگ و کوچک را جذب خود کرده و معتقدم امروز نیز می‌تواند جذاب باشد و آن در گرو پاسداشت از جانب بزرگان هر خانواده است چنانکه شاهنامه‌خوانی پدرم به زبان و گویش کُردی مرا جذب این رسوم کرد.

کریمی در پایان با اشاره به اینکه شاهنامه‌خوانی و قصه‌گویی در گذشته به ویژه در شب‌های زمستان بسیار رواج داشته، افزود: بیاییم امروز نیز آیین‌های یلدا را زمینه‌ساز خاطرات شیرین بزرگسالی فرزندانمان کنیم، همانگونه که من در کودکیم با شاهنامه‌خوانی پدرم خو گرفتم و این امر زمینه‌ساز سی‌سال پژوهش در زمینه شاهنامه کُردی و جمع‌آوری چندین کتاب و دست خط در این زمینه شده و امروز بهترین خاطرات مرا در لابه‌لای خود گنجانده است.